چرتکه‌یار چرتکهیاراین سطح بخشی از دوره‌ی ۲۰ سطحیِ آموزش چرتکه است و زیرِ «بخش دوم — روش نوین» قرار می‌گیرد. مطلب در ۵ بخشِ کوتاه ارائه می‌شود؛ هر بخش یک مفهومِ تازه را با مثالِ زنده روی چرتکه‌ی تعاملی نشان می‌دهد و در پایان یک خودسنجیِ کوتاه هست.
وقتی جمع یک رقم از ۹ بالاتر می‌رود، جای کافی در همان ستون نیست و باید به ستون بعدی (سمت چپ) هم دست بزنید. متمم دهِ یک عدد، عددی است که با آن ۱۰ می‌شود. برای اضافه کردن n، یک واحد به ستون کناری می‌افزایید و متممِ n را از همین ستون کم می‌کنید. این تکنیک در کلاس‌ها «دوست بزرگ» نامیده می‌شود.
۷ + ۸ را با متمم ده حساب کنید.
پاسخ: دهگان ۱ و یکان ۵، یعنی ۱۵. برای تفریق، ۱۳ − ۶ = ۷ را ببینید: از دهگان یک واحد قرض بگیرید (−۱۰) و متمم ده ۶، یعنی ۴، را به یکان اضافه کنید (۳ + ۴ = ۷).
| عدد | متمم ده | حرکت برای اضافه کردن آن عدد |
|---|---|---|
| ۹ | ۱ | +۹ = +۱۰ − ۱ |
| ۸ | ۲ | +۸ = +۱۰ − ۲ |
| ۷ | ۳ | +۷ = +۱۰ − ۳ |
| ۶ | ۴ | +۶ = +۱۰ − ۴ |
| ۵ | ۵ | +۵ = +۱۰ − ۵ |
«دوست بزرگ» نامِ رایجِ متمم ده است؛ عددی که با عدد اصلی جمع شود و ۱۰ بسازد. برای جمع از ۱۰ عبور می‌کنید و برای تفریق از ستون کناری قرض می‌گیرید.
مثلاً در ۹۵ + ۷ = ۱۰۲ ستون دهگان هم باید یک واحد بگیرد و از ۹ می‌گذرد؛ این حالت «سرریز زنجیره‌ای» نام دارد و در جمع و تفریق ترکیبی تمرین می‌شود.
جمع و تفریق مستقیم و متمم پنج؛ چون در عمل بیشترِ سوالها ترکیبی از هر سه تکنیکاند.
وقتی این سطح را تمام کردید، همان مهارت را با یک آزمونِ زمان‌دار امتحان کنید — روی هر سوال یک دکمه‌ی «راهنما» هست که حلِ همان سوال را قدم‌به‌قدم روی چرتکه نشان می‌دهد.
در حال آمادهسازی پنل شما…