سطح صفر — آشنایی با چرتکه، جمع و تفریق مستقیم بدون نیاز به دوست
این سطح چیست؟
این سطح، سطح صفر مسیر آموزشی چرتکه است و برای کسی طراحی شده که تازه با تخته و مهرههای چرتکه آشنا شده. در هیچ سوالی اینجا نیازی به «دوست کوچک» یا «دوست بزرگ» نیست؛ یعنی برای جمع یا تفریق هر عدد، همیشه بهاندازهی کافی مهرهی آزاد روی همان ستون وجود دارد و کافی است مهرهها را مستقیم بالا یا پایین ببرید. هدف این سطح جا افتادن حرکت انگشتها روی چرتکه و رابطهی هر رقم با تعداد مهره است، نه حل مسئلهی سخت.
جمع و تفریق مستقیم روی چرتکه
در این سطح چه چیزی تمرین میشود؟
آشنایی با ارزش مکانی هر ستون (یکان، دهگان) روی چرتکه
جمع مستقیم دو یا چند عدد یکرقمی بدون نیاز به هیچ تکنیک خاص
تفریق مستقیم، وقتی مهرههای کافی روی همان ستون از قبل بالا هستند
انتقال تدریجی از اعداد یکرقمی به دورقمیِ مستقیم
قواعد ساختِ سوالها
در تمام سوالات این سطح فقط تکنیک «مستقیم» به کار میرود؛ هیچ ستونی نیاز به دوست کوچک یا دوست بزرگ پیدا نمیکند.
دو بلوک ابتدایی فقط جمع دارند؛ تفریق از بلوک سوم به بعد و فقط وقتی مهرهی کافی وجود داشته باشد اضافه میشود.
حاصل جزئی بعد از هر آیتم هرگز منفی نمیشود — اگر تفریق باعث منفیشدن نتیجه شود، آن آیتم با جمع جایگزین میشود.
مناسب چه کسی است؟
مناسب دانشآموزانی که هفتهی اول یا دوم آموزش چرتکه را میگذرانند و هنوز با هیچ تکنیک تکمیلی آشنا نشدهاند.
این آزمون در مجموع ۱۱۰ سوال و ۱۱۰۰ امتیاز دارد.
ساختار سوالات این آزمون
یکرقمی ۲ آیتمی — ۲۰ سوال، هرکدام ۱۰ امتیاز
یکرقمی ۳ آیتمی — ۲۰ سوال، هرکدام ۱۰ امتیاز
یکرقمی ۳ آیتمی — ۲۰ سوال، هرکدام ۱۰ امتیاز
یکرقمی ۴ آیتمی — ۲۰ سوال، هرکدام ۱۰ امتیاز
یکرقمی ۵ آیتمی — ۱۵ سوال، هرکدام ۱۰ امتیاز
دورقمی ۴ آیتمی — ۱۵ سوال، هرکدام ۱۰ امتیاز
نمونه سوال چرتکه و حل گامبهگام آن
۲ + ۱ + ۵ − ۳ را حساب کنید.
۲ + ۱ = ۳ یک مهرهی پایینی اضافه میشود؛ مستقیم.
۳ + ۵ = ۸ مهرهی بالایی آزاد است؛ مستقیم.
۸ − ۳ = ۵ سه مهرهی پایینی دور میشود؛ مستقیم.
پاسخ: ۵.
اشتباهات رایج
استفاده از تکنیک اضافه: در این سطح هیچ ستونی به دوست کوچک یا دوست بزرگ نیاز ندارد؛ اگر به آنها نیاز پیدا کردید، احتمالاً عددی را روی ستون اشتباه گذاشتهاید.
گذاشتن رقم در ستون اشتباه: در سوالهای دورقمی، یکان و دهگان را جدا و با دقت روی چرتکه بگذارید؛ جابهجایی ستون رایجترین خطای این سطح است.
عجله برای زمانسنج: زمانسنج قابلتنظیم است؛ در ابتدا زمان بیشتری انتخاب کنید و اول دقت را تثبیت کنید.
سوالات متداول
امتحان مقدماتی ۱ برای چه کسی است؟
برای کسی که تازه با چرتکه آشنا شده؛ سوالها فقط جمع و تفریق مستقیم دارند و هیچکدام به دوست کوچک یا بزرگ نیاز ندارند.